Posts
Posts
Munduko talentuen bila zabiltza? Gaur egungo sareko tendentzia nagusienak ezagutu nahi al dituzu? Hona hemen etorkizuneko plataforma birtuala: MeTheOne.
Badira hiru urte Mikel Torres eta Juan Barberiok, beraien lana alde batera utzi eta proiektu zirraragarri honetan sartu zirela MeTheOne sortuz. Geroago, besteak beste, marketing alorreko Enpresagintzako hiru ikasleri -Ianire Miret, Maore García eta Inacio Crehuet- proiektuan parte hartzeko aukera paregabea eskaini ziguten.
Zer egiten dugun aipatzearren, esango dizuet MeTheOne munduko talentuak biltzen dituen plataforma birtuala dela. Bertan mundu mailako arlo ezberdinetako talentuak aurki genitzake: musika, dantza, kirolak (adibidez, surfa, skate-a, muturreko kirolak…).
Plataforma honek aurkezten dituen zerbitzuak ugariak dira: sare sozialen tendentzien analisia, informazio estatistikoaren salmenta eta, bestalde, marka ezberdinei zerbitzuak ematen dizkie beraien kanpaina publizitarioen salmenta sustapenerako.
Gainera, zu zeu izan zaitezke talentu horren aurkitzailea. Izan ere, edozein pertsona erregistra daiteke webgunean. Behin izena emanda (posta elektronikoa erabiliz), erabiltzaile izena eta pasahitz bat egokitzen zaio pertsona bakoitzari. Erraza eta oso erabilgarria.
Twitter (@MeTheOneTalents) eta Facebook bezalako sare sozialetan gaude eta egunetik egunera bertan dugun eragina handituz doa. Gure helburua, mundu mailako interneteko talentuen erreferente bilakatzea da eta esan daiteke bide onetik goazela. Izan ere, dagoeneko hainbat sari jaso ditu egitasmoak (X. Manuel Laborde Werlinden saria, esaterako). Antena 3 kateak zabaldu zuen egitasmoa eta duela aste pare bat Bilboko EBE Euskadi (Evento Blog España) ekitaldian proiektua aurkeztu genuen. Arduradunen hitzetan: “Gure helburua talentu-bilatzaileen komunitate handi bat sortzea da. Saririk handiena horixe lortzea izango litzateke guretzat.”
Aipatutako elkarrizketa uzten dizuet. Animatzen al zarete parte hartzera?
Twitter, Facebook, Tuenti eta bestelako sare sozialak, gaur egun, ezagunak bezain erabiliak dira. Denok daukagu garbi hori, ezta? Aisialdirako, lagunekin hitz egiteko, argazkiak eta bideoak partekatzeko eta beste hainbat gauzatarako baliagarriak direla badakigu. Hain ospetsu eta ibiliak diren sare sozial hauek norberaren onurarako bakarrik erabili ordez, beste bati laguntzeko ere balia daitezke; benetan laguntza behar duten pertsonei laguntzeko, hain zuzen ere.
Ideia hau kontuan hartuta, gaixoek laguntza handia behar dutela konturatu ziren Osakidetzako berrikuntza taldekoak. Gaixo guztien artean gaixotasun kronikoak -luzerako edo betiko diren gaixotasunak- dituztenak dira benetan laguntza behar dutenak. Askok galdetu dezaketen galdera da: zeintzuk dira gaixotasun kroniko hauek? Bada, askotarikoak daude: diabetesa, bihotz-hodietako gaixotasuna, asma, epilepsia, parkinsona, ultzeradun kolitisa… Zure bizitza osoan jasan beharreko gaixotasunak.
Gaixo hauek laguntza berezi bat beharko zutela pentsatu zuten, medikuen laguntzaz gain. Izan ere, hauetako gaixotasunen bat izanez gero, ingurukoen laguntza medikuena bezain beharrezkoa izaten da askotan. Gainera, gero eta gehiago dira gaixo kronikoak egungo ospitaleetan, hala nola, %80 dira mediku kontsultetan, 2/3 larrialdietan eta %60 ospitaleratuak.
Pertsona hauei laguntza handiagoa eman ahal izateko -momenturo nola sentitzen diren, non daude, hobeto ezagutu eta tratatzeko eta gaixo aktibo bihur daitezen-, aplikazio bat sortu zuten orain dela urtebete 270 pertsonekin. Orain denentzat zabaldu dute Kronet webgunea. Bertan, bai gaixoek, familiartekoek, eta bai esperientzia hau gertutik bizi izan dutenek edo laguntzeko prest eta lagundu nahi duen pertsona guztiek har dezakete parte. Bizipen eta aholkuekin gaixoari hobeto sentiarazten lagunduko diote pertsona hauek.
Webgune hau atal ezberdinetan dago banatua: Lagundu, egokitu, ikasi eta eraiki. Lehena, Lagundu, zurekin nago delakoa da. Izenak dioen bezala, gaixoari sostengua eta babesa eman eta zalantzak argitzeko asmoa da. Ondoan norbait duzula eta norbait zurekin dagoen segurtasuna ematen ahalegintzen dira. Bigarrena, Egokitu, babes beharra daukat da. Gaixotasun kroniko berri honekin moldatzeko, zure bizitza egokitzeko hartara eta gaixotasuna hobeto ezagutzeko baliabideak ematen dizkizu. Hirugarrenak, Ikasi, erantzunen bila nabil, une txarretan bizipenak kontatu, zure barrua hustu, aholkuak jaso eta besteen bizipenak entzuteko aukera ematen dizu. Medikua izan beharrean, zure gauza berak sentitzen dituzten pertsonekin partekatzeko aukera ematen dizu. Eta azkena, Eraiki, aurrera noa, da. Nork bere gaixotasunarekiko dituen mugak ondo ezagututa, bizi kalitatea eta zaintza hobetzeko laguntza eskaintzen dizu.
Azkenean Kronetekin lortu nahi dutena da gaixoa ez sentitzea bakarrik eta laguntzarik gabe; izan ere, gaixoak gehien sufritzen duena bakardadea baita, gaixotasunari zuk bakarrik aurre egin behar diozula inongo laguntzarik gabe. Honi aurre egiteko, familiaren eta lagunen laguntzaz gain, zure bizipen berdinak bizi dituen jendearen laguntza ezinbestekoa izan daiteke, eta webgune honek horretan laguntzen dio gaixoari. Batzuetan medikuaren aholkuak baino gehiago lagun dezakete horrelakoek. Proiektuaren inguruan lanean ibili direnek diotenez, gaixoak gehienbat bere buru egoera dela eta sartuko dira sarean. Eta nolabait, hitz eginez, bakoitzaren animoak gora egin dezake, bideo honetan Sheila Urbiñak dioen bezala: “Sar naiteke goizeko hiruretan webgunera, insomnio momentu izugarri batekin, eta seguruenik norbait egongo da bertan kaixo sinple bat esango didana. Goizeko hiruretan, kaixo sinple batek, sinetsi, laguntzen dizu.”
Beraz, esan beharrik ere ez dago, horrelako sareek izugarri lagun dezaketela jendeak bere eguneroko bizian aurrera pausoak errazago eman ditzan. Bide batez, aprobetxatu nahi dut artikulua zuek animatzeko sarean parte hartzera, horrelako bizipenen bat gertuko baduzue. Eman izena kronet.net-en. Besteei lagunduz, ziur nago zuek ere zuen buruarekin hobe sentituko zaretela.
Informazio gehiago nahi baduzu: http://cronicidad.blog.euskadi.net/eu/
Izaro eta Lierni gara eta Elena Iruretari elkarrizketa egitea erabaki genuen unetik, buruari buelta dezente eman behar izan genizkion jarraian irakurriko dituzuen galdera interesgarri eta, Maitek berak eskatu lez, dokumentatuak sortu ahal izateko. Izan ere, hasieratik argi izan genuen elkarrizketak originala behar zuela izan, baina interesgarria aldi berean. Autoa abiatzea zertxobait kosta zitzaigula aitortu beharra daukagu, baina behin lehenengo galdera idatzirik, ezin izan genuen gelditu. Guztia prest genuela-eta Elenari deitu genion berriz, hitzordurako data zehazteko xedez.
Horrela, neguko egun hotz eta euritsu horietako batean abiatu ginen Zumaiarantz. Kostaldera hurbiltzeaz batera eguraldiak hobera egingo ote zuen esperantza ez zen bete. Halere, kirioak dantzan genituen unea gerturatzen ari zen heinean, eta hau aski izan zen berotzeko, irratiko musikak giroa bizitzen zigun bitartean. Zumaiara sartzeaz batera, Lierniren osabaren hotelean egin genuen geldialdi bizkor bat, honek Elena ezagutzen baitzuen. Berak gidatu gintuen Elena Iruretaren landetxeraino. Leku zoragarria. Itsasoa urdin ikusten zen. Berehalakoan ireki zigun atea Elenak. Unetxo bat itxaron genuen egongelan hura telefonoz ingelesez hizketan entzuten genuen bitartean, seguruenik bezeroren bat izango zen. Segituan etorri zitzaigun bueltan, eta eskuzabalik hartu gintuen bere etxean. Elkarrizketarako lekua hautatu eta guztia prestatu genuen, bitarte horretan sekulako hitz-jarioa erakutsi zigun aktoresak. Giro adeitsu eta lasai hartan ekin genion elkarrizketari.
Egun on, Elena. Kaixo, guapas.
Euskal aktorea, Zumaian jaioa eta, jakina, interpretazioaren munduan denetik egindakoa, hots, mundu horretako puntu kardinal oro ukitutakoa, nola antzerkian hala telebistan ikus baitezakegu bera. Nolanahi ere, azken honi esker da famatu, Euskal Herrian bere izena Bi eta bat, Jaun ta jabe edo Martin bezalako produkzioetan parte hartu izanagatik ezagutzen baitugu gehiengook. Halere, Elena Iruretak ibilbide luzea dauka atzetik, eta, hain zuzen ere, hau sakondu nahi izan dugu elkarrizketa honen bitartez. Hortaz, lehenik eta behin eskerrak eman nahi genizkizuke gurekin egoteko tarte bat hartu izangatik, jakin badakigu eta oso lanpetuta zabiltzala azkenaldian. Oraintxe bertan ez zuek uste bezainbeste. Hemen, etxean, oporretan gaude (landetxeari erreferentzia eginez), eta, bestela, proiektu batzuk izan baditugu, baina oraintxe, oraintxe Madrilen telesaio bat bukatu berri dut eta lasai nabil; beraz, lasai hartu.
Orduan, zure baimenarekin, elkarrizketari ekingo diogu. Nahi duzuenean.
Hasteko, atzera begiratu bat botatzea gustatuko litzaiguke; izan ere, horren ibilbide luzea eta gero, gogoratzen al zara hasierako egun haiez? Nolakoa zen 20 urteko Elena Irureta? Bada, noski gogoratzen naizela! Azken batean, honetan hasi nintzenean, pixka bat kasualitatez izan zen, nik ez baitut inoiz horrelako bokaziorik izan. Niri askotan esaten didate: ‘Noiz nabaritu zenuen horrelako zaletasuna zenuela?’. Eta ni beti horrela geratzen naiz, oraindik ere ez baitakit zein bokazio daukadan! Zera esan nahi dut, niri gauza asko egitea gustatuko litzaidake, ez dakit, esate baterako… Beno, ez dizuet esango, gauza pila gustatzen zaizkit eta! Gertatzen dena zera da, ni eskolan oso gaizki ibili nintzen, eta, orduan, arte ederrak egitea gustatuko zitzaidala erabaki nuen; oraindik hor dirau istorioak, baina bueno… Azkenean, Madrilera joan nintzen Artes y Oficios eskola batera eta urtebete besterik ez nuen egin. Handik Londresera joan nintzen, beste urtebete egin nuen han. Handik bueltan ez nekien nondik nora jo, egia esan. Aurretik dentista batekin lan egin nuen hemen, Zumaian, eta gero, bueltatu nintzenean, bada, ez nekien zer egin eta nire izebaren dendan laguntzen hasi nintzen, honek altzariak saltzen zituen eta. Orduan zabaldu zuten antzerki eskola Donostian eta hara jo nuen. Zera pentsatzen nuen: ‘Ea hortik…’
Hasi ginen han, eskolan, eta oso ondo hasi ere, lehenengo promozioan. Gerora, promozio horretatik hamabi geratu ginen ikasgela batean, sei mutil eta sei neska. Hiru urte eman genituen han eta izugarri ondo pasa genuen. Zumaiako hiru ginen taldean: Kandido Uranga, Inazio Tolosa eta ni. Patxi Santamaria ere gurekin izan genuen, eta hura Zarautzen hartu eta hantxe ibiltzen ginen, joan eta etorri. Antzerki eskolako azkenengo urtean muntaiak egiteari ekin genion. Lehena, oker ez banago, Arlekino, bi nagusiren zerbitzaria (1983) izan genuen, zuzendaria italiarra zelarik, Ferruccio Soleri, eta muntaia handi bat egin zen. Honen ostean, antzerkiaren barruan ere, Troiarrak (1983), eta besteren bat ere bai Luis Iturrirekin. Harrezkero jada lanean hasi ginen, eta orain arte; izan ere, lan batek bestera eramaten zaitu!
Behin eskolatik irten ginenean, Aizpea Goenaga eta biok Txirri, Mirri eta Txiribitonekin lan egiten hasi ginen, papertxo txikiak egiten, eta oso gustura; urtetan ibili izan gara eurekin, beti oso gustura, inondik ere. Eurek beraien produkzio enpresa zuten, eta zerbait idatzi edo egin nahi ote genuen galdetu ziguten. Guk eskaintza hura onartu eta programa batzuk egin ere egin genituen. Hau da hau izan zen horietako bat. Horrekin hasi ginen eta saio saritua izan zen Madrilen. Eta horrela, bata bestearen atzetik.
Eneko Olasagasti, Carlos Zabala… Nire kide hauekin guztiekin beste telesaio bat egiten hasi nintzen. Bi eta batekin hasi ginen eta, zuek seguruenik ez zarete gogoratuko, dagoeneko hogei urtetik gora izango dira eta hura egin genuenetik, baina oso ezaguna egin zen; izan ere, Joselontxo (Jose Ramon Soroiz) eta bertako hiru pertsonaia ziren, tira, oso… Arrakasta izan zuen, eta telesaio honekin denboraldi batzuk egin genituen. Tartean beste gauza batzuk ere egin ditut, antzerkia… Bata bestearen atzetik joan da orain arte. Ez dakit, pentsatzen dut: ‘Ai ama, ez dit denborarik emango, ez dit denborarik emango beste gauza batzuk egiteko!’. Baina, bueno, hemen nabil.
Antzerki mundua aipatu duzu oraintxe bertan. Askotan esaten da antzerkian ez dagoela etorkizunik; mundu hori guk baino hobeto ezagutzen duzu. Beharrezkoa al da telebistan eta zinean adinako sustapena eta laguntza? Bai, noski. Beti esan da antzerkiarekin ez dagoela bizitzerik, eta benetan zaila da. Baina ni bizi izan naiz. Halere, aipatzen ari naizen gauzak aspaldiko kontuak dira. Ni gogoratzen naiz nola ezer izan ez eta Kontxu eta biok, Kontxu Odriozola, zerbait idazten jarri ginela. Hemengo kontuekin Ama begira ezazu egin genuen, eta herriz herri hasi ginen. Oso muntaia txikia zen, zera, Mikel Garmendia eta Jose Ramon Soroizekin batera, laurok hasi ginen. Guk geuk guztia muntatu, desmuntatu, kamioia kargatu, eszenografia jarri… Normalean, gainera, kalean edo frontoietan edo edozein lekutan! Gogoan dut, ez dakit Errezil inguruan izan ote zen, zero azpiko tenperaturak eta gu han, bainujantzian, pertsonaiak egiten. Nik jada ezin nuen gehiago, hotzak, eta galtzerdiak bainujantziaren gainetik jarri nituen! Ezin nuen jasan, izan ere. Eta kamiseta azpitik; noski, gero disimulatzeko ‘Fresko egiten du Benidormen, eta nik kamiseta badaezpada ere jarri dut!’. Ai ene! Anekdotak.
Lan asko egin izan dugu, gertatzen dena da orain gauza askoz ere zailago dagoela, emanaldi gutxi ateratzen dira eta. Dagoeneko lau urte badira nik ez dudala antzerkirik egiten, baina lagunak nola dabiltzan jakinda, larri ikusten dut kontua, oso larri.
Zuzendari lanetan ere aritu zara, 1993an Dúplex telesailaren ardura hartu baitzenuen. Nolako esperientzia izan zen? Ba al duzu errepikatzeko asmorik? Aizpearekin batera, bestela, nik bakarrik ez nukeen lan hura hartuko. Eta ez, errepikatzeko asmorik ez, ez baitut balio horretarako; zuzentzeko ez dut balio, oso letxe txarra baitaukat. Gainera, ni neu konturatzen naiz oso urduri jartzen naizela eta ez naizela gauza, eta eskerrak Aizpea Goenagarekin egin nuela hura. Aizpea benetan oso langile eta oso zuzendari ona da, eta berak badaki nola atera jendeari berea eta nola egin behar den guztia. Pazientzia ikaragarria du. Nik ez daukat. Ni etsita ibiltzen nintzen. Ai ama! Baina ez aktoreekin, aktoreak oso jende jatorra ziren eta primeran egiten zuen bakoitzak bere lana, lanarekin berarekin baizik. Izan ere, zuzentzea lan handia da eta jende asko dago eszenatoki batean, eta dena zuzendu beharra eta errealizazioak egin beharra… Niretzat hura guztia, latza. Eneko, Aizpea, Olatz Beobide eta jende hau lana lasai eta ondo egiten dabil. horregatik, chapeau. Nik ezin dut, ez dut balio.
Argi dago jendeak Martin telesailari esker ezagutzen zaituela gehienbat. Zer suposatu du honek zure bizitzan? Bueno, ez du uste hori benetan egia denik. Zenbat urte dira Martin egin zela, zazpi edo zortzi? Ez dakit, baina aurretik beste telesaio oso ezagun batzuk egin izan dira Euskal Telebistan, Bi eta bat, esate baterako. Honekin denboraldi ugari egon ginen eta Jose Ramon, esaterako, oraindik Joselontxo da. Zera esan nahi dut, harrezkero oso ezaguna egin zen telesaio hura. Eta gero bestea, Jaun ta jabe, Jose Ramon berriro ere lehendakaria zela bertan. Eta Martin hauetako azkena da, egin genuen azkena. Orduan, ez dut uste. Lehendik datorren zerbait da. Pertsona berdinek egin genuen, bai Ane Gabarain, bai Jose Ramon Soroiz, hau beti protagonista, eta baita ni ere, eta askotan gu biok bikote modura jarri gaituzte, senar-emazte bezala. Baina, esan bezala, Martin hirugarrena izan da, aurretik ere egon dira beste telesaio ezagunak.
Euskarazko hauetatik aparte, El Comisario telesaio arrakastatsuaz gain, Telecincoko Felipe y Letizia telefilmean parte hartu duzu. Nola suertatu zitzaizun azken eskaintza hau Telecinco bezalako prentsa arrosan oinarritutako telebista kate batetik? Horiek produkzio enpresak izaten dira, hau da, niri telebistak ez dit inoiz deitu ezertarako. Beti dago produkzio enpresa bat, eta horrek saltzen du egindako lana kate batera edo bestera. Niri Felipe y Letizia telefilmerako orain dela 15 bat urte El Comisarion lan egin zuen zuzendariak deitu zidan. Zuzendariak, katalana, oso tipo jatorra, esan zidan lan hori egin behar zuela eta nik pertsonaia bat egitea nahi zuela. Egia esan, ez nekien ze pertsonaia zen; izan ere, hasiera batean esan zidan nik lanean parte hartzea nahi zuela, baina aurrerago esango zidala nik antzeztu beharreko pertsonaia. Azkenean oso pertsonaia motza izan zen, bi eguneko lana.
Non jarriko ote duten, Telecincon edo Antena3en edo, niri berdin zait. El Comisario, esate baterako, Telecincon jarri izan dute 11 urtez, eta niri berdin zait han edo hemen. Nire lanak ez dauka zerikusirik jartzen duten katearekin. Normalean programak zer audientzia daukan ikusita, jarraituko duzu lanean edo ez, edo programa hori moztuko dute edo ez, ikusten duen jende kopuruaren arabera. Edonola ere, ze katetan jarriko duten niri berdin zait.
Zure ustez, nondik dator lan hauen arrakasta, Telecincoko hauena, alegia? Ez dakit, ez dakit. Nik jakingo banu eta jendeak jakingo balu nondik datorren arrakasta, gauza arrakastatsuak besterik ez lituzkete egingo; azken batean, hori da kontua, programak arrakasta izatea eta lanean jarraitzea. Momentua izango da, El Comisario egin zenean ez baitzen horrelako programarik, poliziekin eta hau eta bestearekin.
Hasiera batean telesail hau komedia zen. Hiru bat kapitulu edo grabatu genituen eta moztu egin zuten orduan. Kateak moztu zuen esanez ez zuela bide horretatik funtzionatzen eta beste bira bat eman behar zitzaiola telesailari. Hilabete edo egon ginen lanik ezean, eta gero berriz hasi ziren zeharo beste kontu ezberdin batekin. Hasieran, gainera, alde batetik komisaria zegoen eta beste aldetik, familiako kontuak. Gero, pixkanaka-pixkanaka, aldatzen joan zen gidoia eta komisariako kontuak eta kasuak besterik ez ziren gelditu. Orduan, pertsonaia batzuk kendu egin zituzten eta gero eta paper gutxiago zeuden. Dena den, denbora luzean mantendu izan da eta alderdi horretatik ondo, lana izan dugu.
Asturiaseko printzesaren amaren azalean sartu zara arestian aipatutako produkzioan. Hau pertsonaia esanguratsua da, baina interpretatu dituzun guztien artean ba al duzu baten bat besteak baino gogokoago? Ni ez naiz bihurtzen pertsonaia hori; beraz, niri berdin zait pertsonaia bat edo bestea egitea. Zuzendariak momentu horretan zehazki zer eskatzen duen eta zer nahi duen jakiten ahalegintzen naiz eta gero eginahalak egiten ditut hori lortzeko. Demagun orain polizia dela eta aurrekoa moja. Hori mozorro bat da. Pertsonaia bat egin behar baduzu hori da egin behar duzuna, hau da, moja, polizia edo orain, esaterako, andere zahar baten papera egin dut. Hori ez zait hainbeste gustatzen, ez zaharra izateagatik, ileorde bat eraman behar izanagatik… A zer komeriak! Ordu eta piko behar zuten hura jartzeko. Ile naturala zen, oso luzea, ezin zuten moztu eta motoak egin behar ziren. Are gehiago, nire ilea aurrealdean zuritu behar zuten kanpora ateratzeko eta ile guztia itsatsita neraman. Hori bai zela benetan jasangaitza! Adibidez, goizeko zazpiak aldera ileordea jarri eta ezin nuen mugitu; izan ere, hemen (buruaren atzealdean) hogei bat urkila jarrita nituen eta burua mugitzean urkila guztiak txaka eta txaka eta txaka barrura sartzen ziren. Alde horretatik deserosoa zen, baina besterik ez. Normalean, horrelako gauza bat egiterakoan, kalean eman behar dituzu ordu asko zain. Horrelako kontuekin baldin bazabiltza, ezin duzu ez taberna batera joan ezer hartzera, ez kuluxka bat bota ileordea ezin delako ukitu. Horrelako kontuak… Bestela, berdin da pertsonaia bat edo beste egitea, agian, bat bestea baino gusturago egingo duzu, baina ez pertsonaia aldetik, idatzita dagoen modua eta kontatzen duenaren aldetik. Pertsonaia batzuk zure gustukoak dira, beste batzuk ez hainbeste eta beste batzuk batere ez. Baina, tira, hori da kontua; lana da.
Zure ibilbidean zehar jende garrantzitsuarekin lan egiteko aukera izan duzu, hala nola, Pilar Bardem, Antonio Resines, Imanol Arias, Ane Igartiburu edo Mariví Bilbao. Anekdota bitxiren bat ba al duzu gurekin partekatzeko?
Egia esan ez. Ez dakit, orain ez zait bat ere bururatzen… normalean zure lagunekin edo zure lankideekin gertatzen zaizkizunak. Horiekin esate baterako, Pilar Bardemekin Hermanasen edo Ane Igartibururekin orain dela bi edo hiru urte pelikula bat elkarrekin egin genuen, eta oso emakume jatorra da, oso jatorra eta oso lankide ona, eta besteak ere bai. Nik ez daukat ezer esaterik, zeren eta lanera zoazenean lana egitera joaten zara, ez lagunak egitera, eta ni beti lana bukatu eta handik etxera joaten naiz, zuek bezala. Azken batean, lanean ari zarenean lanean ari zara.
Nik zortea izan dut, nik beti esan izan dut zorte ikaragarria izan dudala, beti lankide benetan on-onak izan ditut. Alde horretatik, entzuten dudanean ‘ez dakit zeinek hau egin zidan…’ niri alderantziz gertatu zait; laguntza behar izan dudanean beti han izan dut eta jendea oso-oso ondo portatu izan da beti nirekin. Horregatik ez dut zer esanik inorengatik. Beti oso jende jatorrarekin lan egin izan dut egia esan. Ez daukat zer esanik inorengatik, benetan.
Hainbeste lanen ostean, ezer berririk egiteko gogorik?
Bai, noski. Orain niri gehien gustatuko litzaidakeena Euskal Telebistan lan egitea da; izan ere, urte askotan egin izan dut lan bertan eta beti oso gustura eta lagunen artean egon izan naiz. Gertatzen dena da ez dagoela dirurik eta duela 8 urtetik hona edo -beno, ez dakit 8 urte izango diren, baina 5 behintzat bai- ez didate ezer eskaini. Askotan deitzen didate, baina elkarrizketak egiteko izaten da eta niri ez zaizkit gustatzen, zuekin ari naizelako, baina niri ez zaizkit batere gustatzen elkarrizketak. Ez zait gustatzen nitaz hitz egitea, are gutxiago Euskal Telebistan baldin bada, eta askotan deitu didate esanez ‘ondo pasako dugu!’. Ondo pasa nik lagunekin kalean, baina Euskal Telebistan ni han jarri eta bota, eta bota nire buruaz hitz egiten, nik nahiago ezetz. Ez Euskal Telebistan eta ez inon, e, baina beno (barrez).
Zure eguneroko fazeta ez da hain ezaguna, baina egun landetxe bat daramazu. Nola lortzen da bi lanak era arrakastatsuan konbinatzea?
Bai, guk gelak alokatzen ditugu; baita gosariak eman ere. Tira, nik hau orain dela hamaika urte eta erdi muntatu nuen; bai, 2000. urtean zabaldu genuen hau. Beti izan nuen horrelako zerbait egiteko gogoa, izan ere, beti pentsatu izan dut, lehen esan dizuedan bezala, nire lana kasualitate hutsa zela eta momentuz hor nengoela, baina ez zela betiko izango eta beste zerbait bilatu behar nuela. Hau zabaldu nuen eta, bada, ilusio handiarekin, eta hor ari gara, ia hamaika urte eta lanean jarraitzen dugu, jo eta fuego. Bai, orain neguan itxi egiten dut, bestela urte oso, oso, oso, osoa hemen lanean ematea oso nekagarria da.
Azkenik, zure ibilbide profesional eta pertsonalari izenburu bat jarri beharko bazenio, zein izango litzateke? Hara, hor harrapatu nauzue. Ez dakit, ez dizuet ezer esango, astakeria bat izango baita. Ez dakit, ez dut inoiz horrelakorik pentsatu.
HIZAPASA
Bueno, bada, hortxe utziko dugu. Hortaz, pasa gaitezen beste atal batera; izan ere, badakigu Telecincoko Pasapalabra saioan parte hartutakoa zarela behin edo behin, eta, kasualitatez, guk euskaljakintzan badugu honen euskarazko bertsioa, HitzaPasa izenekoa. Hortaz, ondorengo jolas hau proposatu nahi genizuke. Ea zer moduz moldatzen zaren!
A: Elena Iruretak egin zuen lehenengo filma: Axut.
D: 1993an zuzendu zenuen produkzioa: Bai, Dúplex.
L: El Comisario telesaioko pertsonaia: Laura.
M: Martinen emazte xelebrea ETBko telesail arrakastatsuan: Martin eta Marta.
R: Felipe y Letizia telefilmeko zure pertsonaiaren abizena: Nola zen? Rocasolano.
Z: Elena Iruretaren jaioterria: Bai, Zumaia da hori!
KATE MOTZEAN
Oso ondo moldatu zara HitzaPasan, ea orain kate motzean nola aritzen zaren:
Zer duzu gustukoago, komedia ala misterioa? Niri komedia asko gustatzen zait, baina tokatzen zaidan testuaren arabera, misteriozko zerbait gustuko baldin badut, bada, misterioa. Segun eta zer komedia eta zer misterioko kontu den!
Pelikula bat ikusi ala egin? Egin, noski; nire lana da! Eta pelikula eta zinea ere pila bat gustatzen zaizkit.
Tabernaria, Martinen eta Los Misterios de Lauran bezala, ala polizia? Edozer gauza.
Bada, oso ondo, honekin amaitutzat emango dugu elkarrizketa. Oso ondo.
Eskerrik asko berriro ere guri tarte hau eskaintzeagatik. Zuei.
Mintzoaren jardunean, hitz eta pitz, denbora brastakoan pasa zitzaigun, konturatu ere egin gabe ia. Hogeita hamar minutu eskaini zizkigun Elenak, eta fin asko aritu zen elkarrizketa osoan zehar nola gure galderei erantzuten hala ariketa ezberdinetan. Zumaiarrarekin izan genuen hartu-emana, ordea, ez zen bere horretan geratu gurekin eraman genituen kamera eta abarrak txukun-txukun jasotzeaz amaitu genuenenean, ez horixe. Izan ere, elkarrizketa amaitzeaz batera, hizketaldi informala nagusitu zen, eta Elenak bere burua pantaila handi nahiz txikian ikusteari dion beldurraren inguruan hitz egin zigun. Hori gutxi balitz, abegikor zabaldu zizkigun bere landetxeko ateak; horren adeitsu agertu zitzaigun, ezen bere etxeko txokorik goxoenak pertsonalki erakutsi baitzizkigun, kolore eta originaltasunez jantziriko dekorazioa nagusi zelarik bertan. Benetan eskertzen dizugu une oro erakutsi zenigun adeitasuna eta gertutasuna, Elena, bihotz-bihotzez. Zorterik onena opa dizugu etorkizunean. Esker mila, enegarren aldiz.
Gabonak iristear, azterketaz lepo eta hara non Maitek esaten digun liburu bat hautatu behar dugula oporretan irakurtzeko. Tira, horrela esanda, ez dirudi lan batere interesgarria, baina aipatu beharra daukat Joseba Sarrionandiaren Ifar aldeko orduak liburua izan zela lan hori interesgarria izanaren erruduna. Joseba Sarrionandia, gartzelatik bozgorailu batzuetatik ihes egin zuena da, bai. Egia esan, hori baino askoz ere gehiago ez nekien nik idazle honi buruz. Lana bidalitako egun berberan etxera iritsi eta liburuen apalean kuxkuxeatzen hasi nintzen, eta hara non aurkitu nuen liburu hau, Ifar aldeko orduak. Amari galdetu nion ea liburu hori interesgarria zen eta zera erantzun zidan: “Joseba Sarrionandiaren liburu guztiak dira interesgarriak”.
Ezer baino lehen, 1958an Iurretan jaio zen idazle bizkaitarrari buruz zertxobait kontatuko dizuet. Ziurrenik, denek jakingo duzue 1980an, ETAko kide izateagatik atxilotua izan zela, eta, 1985. urtean, kontzertu baten ondoren, bozgorailu batzuen barruan ezkutaturik ihes egin zuela. Ordutik ihes eginda dago, baina horrek ez du bere lanak irakurtzeko parada izatea eragotzi. Hori dena anekdota bat besterik ez da bere literatura ekarpenen ondoan. Euskal filologian lizentziatua izateaz gain, irakasle lanetan aritu zen atxilotua izan baino lehen. Pott Bandan ere partaide izan zen Bernardo Atxaga, Ruper Ordorika eta beste hainbat euskaldun idazlerekin batera. Hori gutxi balitz, euskal literaturan ekarpen handiak egin ditu eta lan ugari idatzi ditu. Gehien landu dituen arloak poesia eta narrazioa izan dira, eta guztien artean Ifar aldeko orduak narrazioez osatutako liburua izan da nik hautatutakoa.
Arestian esan bezala, Ifar aldeko orduak narrazio motzez osatutako liburua da. Aio aioma, Disiecti membra poetae, Haurrak pindaturiko paisaia, Ukabilka, Oroitzera eseri, Ifar aldeko nasa, Gerla historia, Amorante ausarta, Liburuetako mundu horietara herbestera zaitezkeela, Hamar liburuak eta Oroimena eta desira narrazio motzak kontatzen ditu liburuan. Josu Landak liburu honi egindako kritikan dioen bezala, ‘trajedien kronika’ bat egiten du Josebak. Narrazioak independenteak dira euren artean, hau da, ez dute segida bat osatzen; pertsonaia eta istorio ezberdinak kontatzen dira narrazio bakoitzean. Hala ere, narrazio bakoitzean trajedia moduko bat kontatuz, erreibindikazioak egiten dituela esan daiteke; amodioa, gerra, gartzela edota bizitza bezalako gaietan oinarrituz. Hauetan aipagarriena, agian, bigarren narrazioan bizitzari buruz egiten duen hausnarketa sakona izan daiteke.
Aipatu bezala, Sarrionandiak narrazio desberdinetan banatzen du liburua. Narrazio bakoitza hasi baino lehen, baliabide original bat erabiltzen du, ziurrenik gehien gustatu zaidan baliabidea izan da: aipu bat txertatzen du narrazio bakoitzeko, idazle eta filosofo ezberdinen aipuak zehazki. Aipu hauek, irakurleari pentsarazteaz gain, arreta mantentzen laguntzen dute; beraz, baliabide bikaina dela esan daiteke. Sarrera bezala txertatzen dituen aipuez gain, esaldi landu eta aberats asko erabiltzen ditu Sarrionandiak. Esaldi horien adibide bezala hauxe aukeratu dut: “Inori ezkutatzen zaiona, norbere buruari ezkutatzen zaio”. Bide batez, honelako aipuak irakurri edota bidali nahi badituzue, euskaljakintan badugu gure aipuen txokoa: euskaljakintza aipuak.
Lehengo harira itzuliz, Sarrionandiaren hizkuntza maila eta estiloari buruz hitz egitean, lexiko aberatsa erabiltzen duela esan beharra dago. Hiztegia alboan edukita hobeto ulertzen den liburu bat da hau, nahiz eta testuinguruagatik hitzak ulertzea posible den. Irakurleak liburuarekin gozatzeaz gain, lexikoa ere lantzen du liburu hau irakurtzean.
Ifar aldeko orduak narrazio liburuaren lexikoa lantzeko ariketa:
Halaber, Sarrionandiak barne bakarrizketak, deskribapenak edota elkarrizketak erabiltzen ditu; izan ere, narrazioak beraien artean independienteak izatean, baliabide ezberdin ugari erabiltzeko aukera du.
Arlo guztiak aztertuz, ezbairik gabe Ifar aldeko orduak osatzen dituzten narrazioak irakurtzera bultzatu nahi zaituztet arrazoi askorengatik. Bat, irakurlea etengabe entretenituta mantentzen duelako narrazio motzen bidez. Bi, hiztegi oso aberatsa duelako eta lexikoa lantzeko oso baliagarria delako. Hiru, narrazio bakoitza baino lehenago txertatzen dituen aipuak irakurtzea merezi duelako. Lau, Josebak egiten dituen hausnarketak irakurlea ere hausnarketa egitera bultzatzen duelako. Horrela, milaka arrazoi eman ditzaket gelditu barik. Beraz, euskara eta literatura gustuko duen orori gomendatzen diot liburua irakurtzea. Horretarako, amak liburua hautatzerakoan esan zidana esango dizuet: “Joseba Sarrionandiaren liburu guztiak dira interesgarriak”. Azken batean, amek beti arrazoi!
Amaitzeko, liburuan bertan azaltzen den laburpena utziko dizuet:
Ismael du izena ipuin hauetako protagonistetako batek, Moby Dick balea zuriaren bila zihoan marinel hark bezala. Balearik ezean, elurra ari du Ifar honetako paisaian, elurra norberaren barnean, elurra baita -ur kristaldua- labirintoak har dezakeen forma perfektuenetarikoa, desertuarekin eta itsasoarekin batean. Haurtzaro eta sorterri-minezko orduetan, grinak eta ezereza zuritasun infinitoan nahasten direnean, hutsalak dirudite ametsek nabigante noragabetuarentzat. Bide guztiak ez dira berdinak, ordea, eta errauts eta ahanzturazko amaieraren aurrean duintasuna da, giza duintasuna, bizitzari zentzu pixka bat ematen diona.
Horiexek izan izen, lehengo igandean, Ordizia Rugby Elkarteko kapitaina den Joanes Aierbek herriari esandako hitzak oholtza gainetik, taldeak Errege Kopako Palentzian eskuratu ondoren. Joanes Aierbe 34 urteko ordiziarrak hooker gisa jokatzen du Ordiziako errugbi taldean. Iaz sabeleko minbizia diagnostikatu zioten. Dena den, ez du inoiz amore eman eta gaixotasunari aurre egin ondoren eta uda osoan osatze bidean ibili eta gero, aurtengo denboraldian berriz ere itzuli da errugbi zelaira.
Has gaitezen hasieratik, baina. Harritxu eta Shantalen gara eta, urtero euskaljakintzan gertatzen den bezala, bagenekien, aurten ere, elkarrizketa bat egiteko esango zigula Maitek. Hasieran, ez genekien nori egin. Elkarrizketa interesgarria izatea nahi genuen, eta ez da erraza norbait interesgarria eta, aldi berean, gure gustukoa aurkitzea. Azkenik, buruari hainbat buelta eman ondoren, Joanes Aierbe errugbi jokalariari egitea erabaki genuen. Hitzorduaren eguna iritsi zenean, oso urduri geunden biok, eta behin eta berriro galderak errepasatzen aritu ginen ikastolan, akatsik egon ez zedin. Halere, Joanes azaldu zenean, urduritasunak alde batera utzi eta elkarrizketari hasiera eman genion.
Esan beharra dago hilabete pare bat pasa dela elkarrizketa egin genuenetik. Azken aste honetan, ordea, arestian aipatu bezala, albiste ikaragarria jaso dugu herritarrok, jaso genezakeen albisterik onena: Ordizia Rugby Elkarteak Errege Kopako finala irabazi du Palentzian, El Salvadorri 30-27 irabazi ostean. Partiduak nahiko itxura txarra izan zuen hasieran, di-da batean hiru entsagu jaso baitzituzten ordiziarrek. Azkenean, halere, partiduari buelta ematea lortu zuten eta azken minutuetan aurretik ipini ondoren, kopa irabazi zuten. Igande goizean inoiz herrian bizi izan ez dena bizitzeko aukera izan genuen; izan ere, herritik 7 autobus atera ziren Palentzia aldera ordiziarrak animatzera. Jokalariak etxean bezala sentitu ziren bertan. Egia esanda, afizio bikaina joan zen bertara! Baina ekin diezaiogun elkarrizketari.
Hasteko, errugbi ez den beste gauza bati buruz hitz egingo dugu, zure nerabezaroaz hain zuzen ere. Badakigu Jakintza Ikastolan ibilitakoa zarela. Zer oroitzapen dituzu garai haietaz? Oroitzapen onak, batez ere. Garai haiek urruti samar ikusita, beti oroitzapen onenekin geratzen zarelako. Hala ere, esan beharra dago momentuan bertan zaila egiten dela. Gainera, ikasle ona ere ez nintzen eta etxeko lanak eta azterketak zirela, besteak beste, borrokan ibiltzen ginen kurtsoa aurrera ateratzeko. Baina oroitzapenak orokorrean onak dira, lehen esan bezala, batez ere urte asko pasa eta gero.
Txikitatik izan al duzu errugbian jokatzeko grina edota beste kirolen bat gogokoago al zenuen? Egia esan, nahiko berandu hasi nintzen errugbian, 14 urterekin hain zuzen ere. Aurretik, mutikotan, gehienak bezala, futbolean jokatzen hasi nintzen. Horretarako ez nuen balioko, ordea, eta errugbian jokatzera probatu nuen. Asko gustatu zitzaidanez, gaur egun ere hemen jarraitzen dut.
Odiziako Errugbi Elkarteari buruz hitz egingo dugu jarraian. Lehengo urtean lan ona egin ondoren, liga irabazteko zorian geratu zineten, baina azkenean ez zenuten irabaztea lortu. Beraz, aurtengo denboraldirako hainbat proposamen dituzuela pentsatzen dugu. Zeintzuk dira proposamen horiek? Asko asmo politak dira eta horren baitan jartzen dira helburuak; dena den, horretaz aparte, denok dakigu herri txiki bat garela eta talde handi eta indartsuen aurka jokatzen dugula. Iaz txapelketa irabazteko zorian gertatu ginen eta, nire ustez, horrek ere helburuak aldatu egiten dizkizu eta aurten ere badirudi nahiko ondo bideratuta daukagula.
Gu Ordiziako futbol taldean jokatzen ari gara eta harrigarria iruditzen zaigu, bai entrenamendu eta partiduak jolasten ari garen bitartean edota jolastu eta gero, zenbat jende joaten den errugbi zelaira jolastera. Horrez gain, adin txikikoen eta handienen artean giro polita dagoela nabari da. Zer-nolako etorkizuna ikusten diozu Ordizia Rubgy Elkarte osoari? Orain dela ez urte asko kirol hau jende aldetik nahiko eskasa zen, baina nik uste dut taldea urrezko mailara igotzeak bultzada handi bat eman diola kirolari, batez ere, Goierri mailan. Orain, egia esan, eskola kirola edota beheko mailetan mutiko dezente dauzkagu. Pozgarria da base bat dugula ikustea. Era berean, nik uste dut orain hasi dela lana pixka bat seriotzen, batez ere, oinarrizko talde horiek gerora begira eliteko jokalariak izan daitezen. Zer etorkizun ikusten diodan? Horrela jarraitzen badugu, nire ustez, etorkizun positiboa eta benetan polita ikusten da, betiere kontuan edukita maila gero eta handiagoa dela eta lan asko egin behar dela horretarako.
Zure ibilaldiko momentu onenean zeudenean eta taldeko kapitaina zinen unean, iazko Eguberrietan sabeleko minbizia daignostikatu zizuten. Kirola utzi behar izan zenuen. Gainera, liga irabazteko aukera izan zenuten, baina, tamalez, ez zenuten lortu. Artikulu batean Ampok honako hau zioen: “Ez zen zuzena izango aurten liga irabaztea kapitaina falta delako, datorren urtean irabazleak izango gara”. Hau entzutean, zer sentitzen duzu? Aurten ere nahiko lan izango dugula liga irabazteko. Iaz nirekin edo ni gabe ezin izan zen lortu; hala ere, uste dut lan polit bat egin genuela eta herriak eskertu zigula. Aurten ere saiatuko gara ahalik eta postu onena lortzen. Nire laguntzak helburu hori lortzeko balio badu, hobeto. Gure eskuetan dugun guztia egingo dugu taldea aurrera ateratzeko.
Ikusten da taldea oso batua dagoela; izan ere, orain dela urte erdi bat, zure gaixotasuna zela eta, zure taldekideek Cuatro telebistarako bideo bat grabatu zuten, momentu guztietan zure ondoan egongo zirela adieraziz. Bertan, beste kirolarientzat adibide ona zarela esaten dute errugbian jokatzen jarraitu duzulako. Horrek errugbia praktikatzen jarraitzeko indar gehiago eman al dizu? Egoskor samarra naiz eta garbi neukan hasieratik errugbian jokatzeko ahalegina egingo nuela; dena ondo joanez gero, jarraituko nuela. Azkenik lortu dut. Eta taldekideek eman didaten babesa bultzada bat ere bada. Momentu politak izan ziren horiek: momentu guztiz gogorrak, baina politak.
Normala den bezala, gaixotasunak erabat jota eta ahulduta utzi zintuen. Dagoeneko uda pasa da eta guztiz errekuperatuta ikusten zaitugu herritarrok Gainera, entzun dugunez, 20 bat kilo berreskuratzea lortu duzu. Esan daiteke hori izan dela zure “proiektua” azkenaldian. Lehen momentutik izan zenuen buruan errugbi zelaira bueltatuko zinela? Zaila izan da. Ordura arte galdu nituen kilo horiek ez ziren uda batean irabazitakoak. Nik urteen poderioan lan asko egin dut gimnasioan eta lortua nuen, ez kiloak bakarrik, gorpuzkera ere bai. Baina poliki-poliki gutxitzen eta gutxitzen joan zen, oso ahuldua eta argaldua geratu nintzen. Hala ere, errugbira itzuli behar nintzela garbi neukan bezala, itzultzeko lan fisiko gogorra egin beharko nuela ere garbi neukan. Gorpuzkera berriz ere lortzeko, bai udan eta bai uda ondoren lan handia izango nuela garbi neukan. Ebakuntza bat egin zidaten uztailean eta horren ondoren, pixka bat gehiago jan eta gimnasio pixka bat gehiago egin izan dut, gorpuzkera lortu arte.
Jada hasi zara zure taldearekin jokatzen. Nola ikusi zenuen zure burua lehen minutuetan? Entrenatzen nahiko ondo ari nintzen taldekideekin, baina, azkenean, konpetizioak jartzen zaitu mugan. Horregatik, lehenengo taldearekin jokatu aurretik garbi neukan proba bat edo beste egin beharra nuela eta, horretarako, bigarren taldearekin aritzea bururatu zitzaigun, baina jarraipen bat bezala da. Gaztetan hori gertatzen da: jubenil mailatik salto egiten duzu, eta maila altua duena zuzenean ohorezko maila jokatzera joaten da. Besteak transiziozko maila batetik igaro behar dute bigarren mailako talde horretan. Nire proba nahiko ondo atera zen eta, lekua gorde didatenez, talde horretan jarraitzen dut.
Tarte horretan, zure taldearen entrenamentu guztietara joan zara animatzera; beti egon zara beraien alboan behar zutenerako. Nabari da kirol hau oso gustuko duzula. Ikusten al duzu errugbia praktikatzeari uzteko egunik? Bai eta, gainera, gero eta gertuago. Azkenean, 35 urte egin behar ditut aurten. Garbi daukat elitean ez zaizkidala urte asko geratzen. Gero, ordea, taldeari lotuta jarraitzea nahiko nuke, entrenatzaile baten laguntzaile moduan -edo, bestela, ahal den moduan- laguntzen. Baina kontziente naiz jokalari garaiak bukatzen ari zaizkidala eta atzera kontu batean nabilela ere bai.
Joanesi eskerrak emanez amaitu genuen elkarrizketa. Oso gustura geratu ginen biok; izan ere, asko gozatu dugu lan hau egiten, ordu asko eraman dizkigun arren. Joanesi eskerrak emateaz gain, komiki txiki bat ere eskaini nahi izan diogu, gure ustez, amaierako atsotitzak oso ondo deskribatzen baitu: ‘Arian-arian edozer zulatzen da!’
Amaitzeko, hasierara itzuliko gara, Erregearen Kopa eskuan zutela herriratu ziren unera. Izugarrizko ongietorria izan zuen taldeak Ordiziako plaza nagusian, asteazkenero Ordiziako azoka egiten den plaza horretan bertan. Jokalariak autobusetik jaitsi zirenean, egundoko txalo zaparrada jaso zuten. Oholtza gainean, dantzari batzuek aurreskua eta alkateak bertso batzuk eskaini zizkieten. Zeelanda Berriko jokalariek ere hain ezaguna den haka dantzatu zuten, eta entrenatzaileek eta Joanes Aierbek hitz batzuk esan zituzten herriari eskerrak emateko. Ospakizunak gaueko ordu txikiak arte iraun zuen. Herri osoa harro eta pozik gaude talde honek erakutsi duen indar eta kemenagatik. Denboraldia borobila izan dadin, azken txanpa falta da eta, behin eskatzen hasita, ea aurreko urtean ia-ia irabazi zugenuen liga oraingoan irabaztea lortzen dugun!
Mila esker berriz ere, Joanes, euskaljakintzan parte hartzeagatik. Onena opa dizugu bai zuri eta baita talde osoari ere. Zorionak!
Updates
-
@Alex_Silva_eu Bai, gogoratu naiz! Polita dago? (etxean nago, lanean...) sniffff!!
-
[gaurko hitza] loratu: 1. da ad. Loreak eman, loretan jarri. Harkaitzeko elorria loratu denean. 2. da ad. (hed.)... http://t.co/7r2PSG4x
-
#gaurkohitza 'loratu' da, #athletic zale guztiei eskainia. Ariketa egin eta ereserkia entzuteko: http://t.co/TTDvEPJA #koparenbila
-
Mobile Learning – Mlearning EOI » El mobile learning en el mundo: informes UNESCO | @scoopit http://t.co/3AednHfH #mu
-
@meograph :-)
-
@b4lduf4 Ya me parecía a mí... :-)
-
26+ Ways to Use Thinglink in the Classroom | Free Technology for Teachers @scoopit http://t.co/4OrGJXsY
-
RT: @anibaldelatorre: 42 formatos de contenido digital para las redes sociales http://t.co/jO3emxpo
-
RT: @ebe: Clasificación de las universidades españolas... por su difusión del Software Libre http://t.co/5K1VkOrz ¿Cuál es la 1ª? #mu
-
One test per day: GeoBee Challenge Game, Geography Trivia -- National Geographic | @scoopit http://t.co/C2D7YBG8 (via @rmbyrne)
-
100 (Updated) Ways To Use Facebook In Your Classroom | Edudemic | @scoopit http://t.co/LaftsThl
-
RT @congnagore Tu Ayuntamiento puede ser "Ciudad solidaria con el #alzheimer " http://t.co/1qZz9Rme (via @dianagonzalez) cc @Ordiziako_Udala
-
RT @Fundeu: En nuestro canal de YouTube publicamos semanalmente una recomendación en vídeo. ¿Todavía no lo sigues? ;-) http://t.co/RycoePiS
-
Four Dimensional Storytelling: Meograph - http://t.co/Oub3O2hw #toolstotest
-
@acivitavecchia Aj! Ronaldo ez zait gustatzen, munduko txokolate tableta perfektuenak izanda ere. Nahiago @hedoi_etxarte :) @txargain #KH7
-
@hedoi_etxarte Zer oparituko diguzu hurrengoan??? :-) :-) @txargain
-
@hedoi_etxarte Emozioarekin joan egin zait tuita!! Esan nahi zuen ez dagoela konbinazio erotikoagorik: (futbol)-elastikoa eta KH7. @txargain
-
@hedoi_etxarte jajajajajajaja Zuk bai jakin. Ba dago zerbait erotikoagoa
Posts
|
MeTheOne: Talentuen plataforma birtuala - http://www.euskaljakintza.com/metheon...
|
|
Ondoan behar zaitut - http://www.euskaljakintza.com/ondoan-...
|
Posts
This is a collection of useful web 2.0 and social media applications for anyone in education. I have tried them all and I have seen the potential in them. Now it is up to you and your imagination to use them in your teaching or when studying. Jesper Isaksson
To see it full size, click here.
Merezi du Kiran Bir Sethiren 10 minutuko bideo hau ikustea. Bertan, hezkuntza eredu ezberdinak posible direla erakusten da. Ikasleei ikaskuntza-irakaskuntza prozesuaren erantzukizunaren zati bat eman behar zaie. Erabat ados. (via @presentationzen)
Oso artikulu interesgarria irakurri dut Learning today blogean:
Web 3.0, Networked Literacy, and Information Fluency | #ISTE10
Ideia asko dira azpimarragarriak eta kontuan izatekoak, baina hauxe ekarri nahi izan dut:
21st century teaching and learning is not about cool new tech tools or having a Smartboard in every classroom. The power of 21st century teaching and learning is in the collaboration, the creation. “This is a PEOPLE revolution, not a technology revolution.” (Amanda Kenuam)
Ondorengo zifrak ere topa ditzakegu bertan. Merezi du begitxo bat botatzea:
Motibazioaren gaiak betidanik erakarri nau: zerk bultzatzen gaitu egiten duguna egiten dugun moduan egitera? Geure buruarekin gustura egotea, kanpotik datorren errekonozimendua, dirua... al dira zentzu batean edo bestean jardutera eramaten gaituztenak?
Denok ezberdinak gara eta denok interes, helburu eta jomuga ezberdinak ditugu; halere, nahiko orokorra izan daitekeenez bideo honetan aipatzen dena, hona ekarri nahi izan dut. Pila bat gustatu zait! (via @profteresa)
RSA Animate - Drive: The surprising truth about what motivates us
Merece la pena echarle un vistazo al Informe Generación 2.0 2010, el cual analiza los hábitos de los adolescentes en el uso de las redes sociales. (via @genisroca)
Si os da pereza el informe, aquí tenéis un artículo que lo resume: "El informe “Generación 2.0” de la UCJC muestra los hábitos de los adolescentes españoles en las redes sociales de Internet" (via @nuksazi)
Visto en el blog de Alejandro Suárez Sánchez-Ocaña (via @yoriento en Twitter)
Este es un video que hemos preparado desde Genolab sobre el Social Media. Esta basado en Social Media Revolution y pretende en tan sólo 3 minutos enlazar los movimientos mostrar la importancia del desarrollo del social media y de la web 2.0 con lo que será la Red Social que estamos desarrollando en Genolabab (ver artículo completo)
Si alguien está interesado en educación y social media, le recomiendo edudemic. Siempre hay algo interesante para leer, guardar, enlazar... Por ejemplo, me ha gustado esta guía que nos habla de cómo crear clases interactivas con alumn@s utilizando la web 2.0.
So you’re finally willing to try something other than PowerPoint. Where do you start? Lucky for you, our friend Michael Zimmer (of Ultimate Teacher’s Guide to Social Media fame) has just unveiled a handy guide for teachers, students, and pretty much anyone looking to deliver a tremendous presentation.
Garbi dago baldineko metodologia aldaketak eta IKTak gure egunerokoan txertatzeak ebaluatzeko modu ezberdina ekarri beharko dutela haiekin batera. Gutxi hitz egiten da, dena den, gai horretaz; horregatik, interesgarria iruditu zait txosten hau hona ekartzea. Patxadaz irakurri beharrekoa, zalantzarik gabe.
Assesment 2.0: Modernising assessment in the age of Web 2.0 2008koa da eta Booby Elliottek idatzi du. Twitterreko @juandoming erabiltzailearen bitartez heldu naiz dokumentura.
Seen in Edudemic:
@TomBarrett and a group of avid Twitter users recently came up with a presentation that shows off 30 of the most effective, useful (and new!) ways to use Twitter in the classroom. We think you’re really going to enjoy it:
Estoy siguiendo las jornadas de Aulablog 2010 a través del streaming y no me queda más que dar las gracias por permitirnos seguir las interesantes charlas en directo y poder acceder a las presentaciones. ¡Muchísimas gracias!
Para comenzar, me ha gustado mucho esta presentación de @yalocin, que me ha llegado a través de Twitter y que es parte del curso de Redes Sociales. ¡Charo, gracias por compartir! ;-)
Edutemic-en irakurria:
Michael has painstakingly created a fantastic and easy-to-use guide to some of the best social media tools available today. From Prezi to Wikispaces to Skype, there is a detailed description of how each tool can be best used by teachers.
Gero eta gutxiago hitz egiten ari gara tresnez (soilik), eta gehiago tresna hauen aplikazioaz gelan. Urrats garrantzitsua zalantzarik gabe!
Lately, I have seen this image by Alex Couros in several slides, tweets and so on. I think it shows very clearly what a networked teacher might be. I like it!
To see it full size, click here.
Me ha gustado mucho esta presentación sobre Entornos Personales para el Aprendizaje Permanente de David Alvarez (@balhisay):
In the realm of educational technology, first, educational games will increasingly appear in the market but to be effective they will need be based on clear instructional goals and research-based pedagogic methods. Second, textbooks and other commercially available course materials will increasingly migrate from print to electronic formats but to be effective they will need to use appropriate instructional methods and interfaces that take advantage of the new medium. Third, presentation software will increase in sophistication but to be effective slide presentations should be based on the science of learning and research-based principles of multimedia instructional design.
—Richard E. Mayer, professor of psychology at University of California-Santa Barbara
Aprender a aprender es la capacidad para proseguir y persistir en el aprendizaje, organizar el propio aprendizaje, lo que conlleva realizar un control eficaz del tiempo y la información, individual y grupalmente. Este competencia incluye la conciencia de las necesidades y procesos del propio aprendizaje, la identificación de las oportunidades disponibles, la habilidad para superar los obstáculos con el fin de aprender con éxito. Incluye obtener, procesar y asimilar nuevos conocimientos y habilidades así como la búsqueda y utilización de una guía. Aprender a aprender significa que los estudiantes se comprometan a construir su conocimiento a partir de sus aprendizajes y experiencias vitales anteriores con el fin de utilizar y aplicar el conocimiento y las habilidades en una variedad de contextos: en casa, en el trabajo, en la educación y la instrucción. En la competencia de la persona son cruciales la motivación y la confianza.
Idea de aprender a aprender que propone la Unión Europea (2004) [via PaloTIC]
Aprender no es una ciencia, es un arte. El aprendizaje no se puede medir con cifras y aunque fuese posible, no merece la pena hacerlo. Lo que importa es medir el resultado de su aplicación; no cuánto sabe alguien sino qué hace con lo que sabe, qué resultados obtiene; no cuánto cuesta sino qué beneficios aporta.
¿Cuánto cuesta el kilo de e-learning? Javier Martínez Aldanondo - Gerente de Gestión del Conocimiento de Catenaria
Las empresas de vanguardia han entendido e incorporado a las redes sociales en su quehacer diario de comunicación. No estar en ellas, es no tener una voz propia en el mundo digital – dejar que otros hablen por la empresa. Las redes sociales constituyen una plataforma de diálogo directo, activo y enriquecedor con las audiencias claves. (Marcela Vaccaro)
Redes sociales impactan el mundo empresarial (DiarioTi.com)
P - ¿Qué le dirías a aquellos que piensan que Internet puede matar al cine y a la televisión?
R - Las cosas no pueden ser asesinadas...Internet será la televisión y será el cine y será las bibliotecas. Nada quedará fuera de Internet. Eso demandará años de adptación de modelos de negocios, audiencias, formatos de entretenimiento. Pero es obvio que el acceso a toda forma de información, juego, película, entretenimiento, archivo, interactividad, pasará por Internet.
V. R. 22.07.2009 (elkarrizketa osoa: rtve.es)
Posts
Posts
HitzaPasa ‘Giza baliabideak’ 1-2:
Bi aukera dituzu jokoari hasiera emateko. Ezkerreko irudiaren gainean klik eginda (html), orri bat zabalduko zaizu; eskuinekoaren gainean klikatuz (swf), aldiz, orri nagusian leiho bat agertuko zaizu. Hautatu gustukoen duzuna eta ekin HITZAPASAri!
| HP ‘Giza baliabideak’ 1-2 html | HP ‘Giza baliabideak’ 1-2 swf |
HitzaPasa Hizkera juridikoa 1-1:
Bi aukera dituzu jokoari hasiera emateko. Ezkerreko irudiaren gainean klik eginda (html), orri bat zabalduko zaizu; eskuinekoaren gainean klikatuz (swf), aldiz, orri nagusian leiho bat agertuko zaizu. Hautatu gustukoen duzuna eta ekin HITZAPASAri!
| HP Hizkera juridikoa 1-1 html | HP Hizkera juridikoa 1-1 swf |
HitzaPasa “Lan Munduko Euskara Planak” 1-1:
Bi aukera dituzu jokoari hasiera emateko. Ezkerreko irudiaren gainean klik eginda (html), orri bat zabalduko zaizu; eskuinekoaren gainean klikatuz (swf), aldiz, orri nagusian leiho bat agertuko zaizu. Hautatu gustukoen duzuna eta ekin HITZAPASAri!
| HP “Lan Munduko Euskara Planak” 1-1 html | HP 1-1 “Lan Munduko Euskara Planak” swf |
HitzaPasa hedabideak 1-1:
Bi aukera dituzu jokoari hasiera emateko. Ezkerreko irudiaren gainean klik eginda (html), orri bat zabalduko zaizu; eskuinekoaren gainean klikatuz (swf), aldiz, orri nagusian leiho bat agertuko zaizu. Hautatu gustukoen duzuna eta ekin HITZAPASAri!
| HP hedabideak 1-1 html | HP hedabideak 1-1 swf |
HitzaPasa pintura 2-1:
Bi aukera dituzu jokoari hasiera emateko. Ezkerreko irudiaren gainean klik eginda (html), orri bat zabalduko zaizu; eskuinekoaren gainean klikatuz (swf), aldiz, orri nagusian leiho bat agertuko zaizu. Hautatu gustukoen duzuna eta ekin HITZAPASAri!
| HP pintura 2-1 html | HP pintura 2-1 swf |
HitzaPasa soziolinguistika 3-1:
Bi aukera dituzu jokoari hasiera emateko. Ezkerreko irudiaren gainean klik eginda (html), orri bat zabalduko zaizu; eskuinekoaren gainean klikatuz (swf), aldiz, orri nagusian leiho bat agertuko zaizu. Hautatu gustukoen duzuna eta ekin HITZAPASAri!
| HP soziolinguistika 3-1 html | HP soziolinguistika 3-1 swf |
Bookmarks
Latest checkin
-
@Mondragon Unibertsitatea (Calle de Loramendi, 4)2 days ago in Mondragón, País Vasco
Badges
Checkin history
-
@Mondragon Unibertsitatea (Calle de Loramendi, 4)2 days ago
-
4 weeks ago
-
4 weeks ago
-
@Mondragon Unibertsitatea (Calle de Loramendi, 4)7 weeks ago
-
@Mondragon Unibertsitatea (Calle de Loramendi, 4)8 weeks ago
-
@Mondragon Unibertsitatea (Calle de Loramendi, 4)2 months ago
-
@Mondragon Unibertsitatea (Calle de Loramendi, 4)2 months ago
-
@Mondragon Unibertsitatea - Enpresagintza (Ibarra zelaia 2)3 months ago
-
3 months ago
-
@Diputación Foral de Gipuzkoa (Plaza Gipuzkoa s/n)4 months ago
-
@Mondragon Unibertsitatea (Calle de Loramendi, 4)4 months ago
-
@ETSIT (Camino del cementerio)4 months ago
-
@Eitb6 months ago
-
@Gate A36 (Terminal 1)6 months ago
-
@Starbucks (Terminal 1 Airside, Dublin Airport (DUB))6 months ago
-
@An Chuirt Hotel (Gweedore)6 months ago
-
7 months ago
-
@Mondragon Unibertsitatea - Enpresagintza (Ibarra zelaia 2)8 months ago
-
10 months ago
-
11 months ago