Elke

  • juf

  • computerjuf

  • edu-blogger

  • mac-missionary

  • kuikentjesknuffelaar

  • rozenbegieter op zandgrond

  • begaafd appeltaartenbakster

Posts

May 12, 11:36 AM
lezen als noodzakelijk kwaad
Wanneer je voor begrijpend lezen een toets krijgt, pak je 'm als volgt aan:
  1. Bekijk de tekst, waar gaat-ie over, wat weet je er al van, wat kun je uit 't plaatje afleiden.
  2. Lees de tekst, bedenk na een alinea of je nog weet waar 't over gaat, markeer belangrijke gedeelten (als het mag)
  3. Scan de vragen (nog niet de antwoorden) zodat een idee hebt wat je moet gaan doen
  4. Maak de vragen, door eerst het antwoord te bedenken of op te zoeken en dan te kijken welk antwoord van de toets het dichtst in de buurt van jouw antwoord komt
  5. Wanneer de vragen en jouw antwoord niet op dezelfde bladzijde staan, check je om de 5 vragen of de nummers nog kloppen

Dat was de ouwe aanpak, die ik kinderen nog steeds leer, omdat ik een ouwe juf ben.
Tegenwoordig leren kinderen bij hippe bureautjes een begrijpend-leestoets maken met zo min mogelijk leesgedoe.
  1. Sla de tekst over
  2. Lees de vraag en de antwoorden
  3. Zoek in de tekst waar je het antwoord zou kunnen vinden, let op sleutelwoorden
  4. Kies het antwoord dat je net hebt gelezen in de tekst
Fred Ende van Smartblog noemt het de scavengers methode, "jutterslezen".

Is het erg? Nee, het scheelt tijd en moeite en lezen.
Het is een techniek die je door een typisch schoolse bezigheid heen helpt.
Gaat het nog over nadenken over een tekst? Iets leren over de inhoud? Ook niet.
Het is een teken dat mensen verwachten dat ze lezen in hun verdere leven niet nodig zullen hebben.
Da's jammer, want schrijven en lezen is de kortste weg tussen ideeën in twee verschillende hoofden.
Wie zich afsluit voor lezen, sluit z'n hoofd af voor ideeën van mensen die niet zo goed filmpjes kunnen maken.
Uit een zee van informatie-limonade drink jij met een lek bekertje.

Wat kan een juf doen tegen het gevoel dat lezen een te vermijden bezigheid is?
  • Gebruik teksten die interessant zijn voor je leerlingen
  • Vraag vragen die verder gaan dan zoek en vind, gebruik coöperatieve werkvormen voor discussies
  • Geef het goede voorbeeld, lees zelf
  • Geef tijd om lezen leuk te gaan vinden, varieer je leesopdrachten
  • Maak herhaald lezen gewoon, laat zien dat je bij herlezen weer andere dingen uit de tekst haalt
  • Leer kinderen evalueren: Heb ik iets geleerd? Niks? Wat neem ik dan mee van deze tekst?

Onderwijs maak je samen voegt er deze nog aan toe:
Leer kinderen om te gaan met de manier van vragen van Cito, dat scheelt flink.
Een prima tip voor de juf die denkt dat we niet voor school, maar voor Cito leren.
April 22, 03:16 PM
zelfsturing
Ik las een stukje in de Washington Post over een school die leerlingen zelfsturing wil bijbrengen.
Leerlingen brengen naar iedere les een kaart mee
en wanneer een leraar een compliment geeft, dan mogen ze dat aankruisen.
Er is een grote nadruk op stilte en rustig door de gang lopen,
en wie wordt geschorst, moet de lessen volgen maar wordt door medeleerlingen genegeerd.
De school klinkt niet als een feestje.
Daar is zelfsturing te belangrijk voor, meent de school.
De mate van zelfsturing van een leerling is de beste voorspelling van schoolsucces.
Maar zelfsturing is ook een voorspeller van bloeddruk op latere leeftijd,
tandbederf, afhankelijkheid van alcohol en drugs, scheiding en aanraking met justitie.
Mensen met weinig zelfsturing krijgen problemen met hun impulsieve kinderen,
omdat die in problemen komen door fraude op school, winkeldiefstal en oneerlijkheid,
zonder dat als een probleem te zien.
Werden een jaar geleden nog 21st century skills (gebruik internet om te leren) als belangrijk gezien,
nu wordt het steeds meer "character building": welke gedragingen kunnen je verder helpen in je leven.
Daarmee verschuift de nadruk van onderwijs van aanbod naar "wat kun jij ermee doen".

De Washington Post ziet 2 stromingen in de "wat kun jij ermee doen"-hoek:
de bootcamp style, waarbij een school gerund wordt als een opvoedingsgesticht,
en de mindful way, waarbij leerlingen getraind worden in aandacht, geduld en mededogen.

Ik zie dat in mijn klas niet alle kinderen wat kunnen met Mindfulness,
maar dat komt misschien omdat ik nog te weinig aandacht schenk aan selfdirected learning.
Teachthought komt met 20 tips voor me, waaronder:
  • Zorg dat je klas fouten durft te maken, tegenover jou en tegenover elkaar.
  • Beloon nieuwsgierigheid en attitude, niet het resultaat
  • Laat hun verantwoordelijkheid langzaam groeien
  • Zet geen grenzen maar geef ruimte om iets heel goed te doen, of juist niet
  • Leer leerlingen doelen stellen en reflecteren op een gedane taak
  • Geef je feedback zo snel mogelijk
  • Geef taken voor de korte EN lange termijn
  • Het succes van een leerling is niet jouw succes. Word niet wanhopig van een onvoldoende maar focus op het proces
Leuke tips.
Passen wel goed bij de Daily Five,
een boek dat zo langzamerhand in mijn klas binnensijpelt.

(plaatje Lighting Speed Travel van DigiDreamGrafix.com)
March 23, 08:14 PM
moeilijk woord
Eigenlijk is het een wonder, dat kinderen zoveel woorden kunnen leren.
Pas als het minder makkelijk gaat, krabt een juf zich achter de oren:
Leuker kunnen we het niet maken, maar HOE maken we het makkelijker?
Taalexpert geeft tips:
  • Gebruik 'scripts', het naspelen van situaties, gesprekjes waarvan beide gesprekspartners weten wat er gaat komen
  • Herhaal, herhaal, herhaal
  • Gebruik woordvelden: welke woorden horen bij dit woord, bij welk woord hoort dit woord
  • Gebruik alle zintuigen, beeld uit, voel, proef, hoor, kijk
  • Bied de woorden thematisch aan
  • Gebruik de woorden in goede zinnen, koppel zelfstandig naamwoorden aan logische werkwoorden
Het is verleidelijk om te denken dat een leerling alleen plaatjes nodig heeft om het woord goed te kunnen gebruiken,
maar juist de werkwoorden zijn moeilijker dan de woorden waarbij je een plaatje kunt voorstellen, zegt Taalexpert.
Het lijkt vriendelijker voor de leerling om 'm niet te belasten met woordenschattoetsen,
maar vaker toetsen is een prima manier om woorden te leren.
Tekenen lijkt een vrolijke manier om bezig te zijn met moeilijke woorden,
maar werkwoorden en bijvoeglijk naamwoorden zijn beter te onthouden met zinnen.
Soms werken dingen anders dan je zou denken.
March 10, 02:52 PM
gemene meisjes
Ik kreeg een boek-tip: "Little girls can be mean" van Michelle Anthony en Reyna Lindert.
Mijn eerste reactie was er een van "Is NIET waar!",
het grootste gedeelte van ruzies tussen kleine meisjes komt voor uit misverstanden:
te snelle conclusies, te ruwe omgang met elkaar, te harde woorden gebruikt.
Dit boek ging echter over iets anders dan de titel doet vermoeden.
Het gaat erover dat meisjes "frennemies" hebben: vriendschappen die vijandschappen worden.
Over meisjes (en jongens) die plotseling ruzie hebben met een vriendin,
en wat ouders het beste kunnen doen om hun kind te steunen.
Bijna alle meisjes gaan door die fase waarin hun vriendin plotseling bazig is,
of iets ongelofelijk gemeens zegt, of een andere vriendin krijgt.
En ouders hebben de neiging om mee te mopperen op de trouweloze vriendin,
en hun kind aan te raden er nevernooitniet meer mee te spelen.
Dat blijkt niet te werken:
Of ze zitten een dag later weer BFF naast elkaar,
óf de versmade vriendin vindt geen leuke andere vriendin meer.
Omgaan met ruzies moet je leren, zegt het boek dat uitgaat van 4 stappen:
  1. Bekijk je kind als sociaal wezen: hoe gaat het om met anderen, wat verandert de ruzie aan hoe ze normaal is.
  2. Praat met je kind: vertel wat jou is opgevallen, vraag naar haar grootste angst over de ruzie, bied jezelf aan als hulp
  3. Coach je kind: maak een lijstje van oplossingen wanneer de tijd rijp is, help met 't vinden van iets leuks om samen te doen.
  4. Help bij activiteiten die je kind kiest in het kader van oplossingen. Word geen voortrekker in het traject. Begin desnoods weer bij stap 1.
Ik was een van die mensen die als goede raad gaven om een andere vriendin te zoeken.
Ga ik niet meer doen. Dit gemene-meisjes-lijstje is beter.
Alleen de titel van het boek deugt niet.

(plaatje: Dark Moody Beautiful Witch Child van Pink Sherbet Photography)
February 25, 04:42 PM
filmpjes

Je maakt een storyboard.
Je knipt wat.
Je verlegt de tekeningen steeds een klein beetje.
Je maakt telkens een foto met de iPods van MediaMachtig.
En dan zet je de filmpjes in de wiki van de klas.
"Zet je ze ook op je blog?" vroeg groep 7.
"Ik tweet er zelfs over," beloofde ik aan de trotse makers.
"Wow," zuchtten ze.







February 24, 12:52 PM
social media in de klas
Twitter heeft dagelijks een nieuwe leuke site die je kunt gebruiken in de klas.
En anders kun je wel een boek of boek&app doorbladeren.
Maar zijn die sociale sites allemaal handig in de klas?
Paul Barnwell vindt van niet, hij heeft een rijtje DOEN en NIET DOEN gemaakt.
Ik vond dat hij zo gelijk had, dat ik 'm overneem met aanvullingen.

DOEN
  • Leer kinderen foto's maken, leer ze compositie en basic camera stuff.
  • Leer ze slideware gebruiken, presenteer niet vanaf een stickie (Keynote, Powerpoint) maar vanaf internet (Prezi, Google)
  • Leer je leerlingen dingen op internet op te slaan: in de wiki, Dropbox, Googledrive
  • Doe voor hoe applicaties op internet het leren vergemakkelijken: mindmaps, quizzen, woordjes-overhoor-apps.
  • Blijf nadenken: is het hip&cool of voegt het daadwerkelijk iets toe aan wat ik doe?
  • Gebruik Jing of andere manieren om te laten zien hoe jij iets aanpakt op internet.
  • Gebruik zo min mogelijk sites die leerlingen niet zelf(-standig) kunnen gebruiken, bedenk dat je rolmodel bent.
  • Zorg dat leerlingen opdrachten van te voren kunnen lezen/bekijken, maar ook achteraf.
  • Leer je leerlingen digitaal samenwerken: verbeter elkaars teksten, geef complimenten, link naar leuke dingen.
  • Als je tijd over hebt: gebruik 'm om weer eens iets te testen. Die tips die je van Twitter kreeg, of iets wat je bij een collega zag.
  • En als het werkt: BLOG!
NIET DOEN
  • Kinderen overal foto's met copyright bij laten plakken: maak zelf foto's of filter op hergebruik van foto's
  • jezelf over de kop werken aan digilessen, want je leerlingen leren niet méér door te zitten kijken naar je filmpjes.
  • Verwachten dat leerlingen je snelle geklik op het digibord wel kunnen nadoen op hun laptopje.
Welke tips en goeie sites heb jij aan te vullen?

(plaatje: 'Jump on the social media bandwagon' van Matt Hamm op Flickr)
February 23, 06:08 PM
kleuter en dyscalculie
Een collega heeft een kleuter met rekenmoeilijkheden.
"Het lukt me niet," zei ze verbluft, "het pakt niet."
Ze is zo'n reken-weerbarstigheid niet gewend.
"Wat denk je, kan het dyscalculie zijn?"
"Nou," zegt Balans "dat zou best wel eens kunnen!" en geeft kenmerken van dyscalculie bij kleuters:
  • moeite met het vergelijken van hoeveelheden
  • het niet in een keer kunnen overzien van kleine hoeveelheden
  • niet vlot kunnen opzeggen van de getalrij tot 10
  • moeite met synchroon tellen (tellen van voorwerpen door ze een voor een aan te wijzen)
  • niet gemakkelijk resultatief kunnen tellen (bepalen van aantal voorwerpen)
  • niet snel kunnen benoemen van vormen en kleuren
  • een zwakke ruimtelijke oriëntatie
  • moeite met het (na)bouwen van constructies van blokken of lego
  • een gebrekkig richtinggevoel
  • een zwak auditief geheugen
  • moeite met rekentaal: begrippen die voor het latere rekenen belangrijk zijn
  • geen interesse in puzzelen en in activiteiten met tellen
Ook de site Dyscalculie geeft kleine onderzoekjes, om te kijken wat allemaal wel en niet lukt op rekengebied.
Dyscalculie lijkt dus helemaal niet zo moeilijk vast te stellen.
Maar Jo Nelissen ziet dat er vaak dyscalculie wordt gezien, naast andere problemen
als aandachtstekort, algemene intelligentie en geheugenproblemen.
Hij wil een onverklaarbaar verschil zien tussen intelligentie en rekenprestaties, voor hij van dyscalculie spreekt,
net zoals bij dyslexie een verschil is tussen leesprestaties en intelligentie.
Remediering van dyscalculie lijkt op de remediering van rekenzwakte:
structureren, concreet materiaal gebruiken, één strategie gebruiken, extra aanmoedigen, hints geven,
kleine stapjes maken, hardop laten denken, gericht uitleg geven.
Niet echt tips waarmee je een kleuterjuf kunt blij maken.
Kleutergroep.nl daarentegen geeft een lawine aan spelletjes voor kleuterrekenen.
Want daar zal het toch op neerkomen: veel oefenen. Nog meer.
Of het nou dyscalculie is of niet, want dat maakt voor het oefenen niet uit.
Je probeert op dezelfde manier te helpen, bij rekenzwakte en bij dyscalculie,
alleen bij dyscalculie is er verder met de leerling niks aan de hand wat betreft intelligentie, geheugen en concentratie.

(plaatje: pagina 28 kabouters van janwillemsen op Flickr)
February 14, 09:18 AM
vergaderen met introverten
Ik was bij een vergadering waar ik op de valreep voor was gevraagd.
Ik dacht dat 't een evaluatie was, maar het was iets anders.
Gaandeweg kreeg ik het doel van de vergadering in de gaten:
afchecken hoe het bestuursbeleid op mijn school werd vormgegeven.

Terwijl ik aan 't zoeken was naar het doel van de vergadering
merkte ik een duidelijke voorkeur op van de voorzitters.
"Het is beter het een te zeggen dan het andere."
Ik probeerde mijn aandeel in de discussie te formuleren op een manier die positief zou binnenkomen.
Ik hield mijn mond toen deelnemers zich vrijelijk op inhoudelijk glad ijs begaven.

"De rest schrijf ik in mijn blog," zei ik na mijn beurt van het evaluatierondje.
Ik was de eerste die bij de deur was, na de slopende vergadering.
Omdat in de auto terug pas mijn evaluatie op stoom kwam,
bedacht ik dat de vergadering voor mij een botsing was tussen introvert en extraverten.
Dus bij deze mijn "rest":

1. De wereld is verdeeld in introverten en extraverten. Juffen ook.
2. Introverten hebben tijd nodig om dingen te overwegen. Gooi geen agenda's om.
3. Meningvorming doe je pratend, mening delen kan voor 'n introvert prima schriftelijk. Denk na over je vergaderdoel.
4. Gebruik geen coole moeilijke woorden waar je niet al te zeker van bent. Juffen weten meer dan je denkt.
5. Gebruik je vragen om informatie te geven, als je weet dat "onbekend maakt onbemind" ook voor managers geldt.

En de extravert die meer wil weten over hoe je het meeste lol hebt van je introverte medemens,
kan hier (PDF) terecht.
Of je kijkt de video:
December 09, 05:32 PM
iGetikt

Mensen krijgen van hun telefoontje dezelfde trekjes als mensen met een stoornis.
Heel vaak je telefoon checken lijkt op OCD.
Heel gevoelig zijn voor vervelende opmerkingen online lijkt op een sociale stoornis.
Bloggers die het veel over zichzelf hebben, lijken op narcisten.
Psycholoog Larry D. Rosen schreef het boek iDisorders omdat hij denkt dat mensen moeten leren zich te matigen.
Wat mogelijk is, hoeft niet de hele tijd te kunnen.
Je kunt voor 't eten effe allemaal je telefoon checken, en na een kwartier zeggen "Tech-break",
waarop iedereen weer even checkt.
Zo leert iedereen omgaan met het uitstellen van je telefoonbehoefte.


Trolling, de behoefte om beledigende, tegendraadse dingen te zeggen,
zou ook een iDisorder kunnen zijn.
Het lijkt toegenomen doordat mensen zich op internet onbespied weten.
Een studie van trollen leert dat dat niet het geval is, ook al reaguren ze meestal anoniem.
Trollen denken niet dat ze iets raars doen, als ze op internet op zoek gaan naar een discussie,
om daar eens een stok in het hoenderhok te gooien.
Veel Griekse wijsgeren blijken dezelfde behoefte te hebben gehad:
mensen laten zien hoe dom ze bezig zijn.
De studie besluit met: wat trollen online doen, doen we allemaal wel eens.
En wie denkt dat-ie 't nooit doet, is waarschijnlijk een trol online.

Bewust zijn van je behoeften, en ze even uitstellen.
Kennelijk is dat één van de meest belangrijke vaardigheden wanneer je met nieuwe media werkt.

Filmpje "Kill your darlings" een installatie van Jeroen van Loon, laat zien hoe mooie meisjes veranderen in akelige bitches, door wat ze in het openbaar aan anderen schrijven.
Juffen zeggen dan: "Die woorden zeggen niks over jou, lieverd, maar alles over degene die ze heeft gezegd."

November 18, 11:23 AM
sprookjes en mediawijsheid
In The Wall Street Journal stond een vraag:
Welke van de onderstaande beweringen is onjuist?
  1. We gebruiken maar 10% van onze hersenen
  2. Hele jonge kinderen worden slimmer van omgevingen die hun aandacht trekken
  3. Je leert makkelijker wanneer rekening wordt gehouden met jouw leerstijl
Drie keer onzin, natuurlijk.
  1. Wanneer je over iets nadenkt, dan lichten niet alle delen van je hersens op tijdens een hersenscan, maar dat wil niet zeggen dat je die gebieden op andere momenten niet erg nodig hebt.
  2. Het is bewezen dat wanneer jonge kinderen interactie ontberen, ze ernstig achter gaan lopen in hun ontwikkeling. Maar dat feit kun je niet omdraaien: "veel interactie maakt dus slimmer". Dat is maar tot op zekere hoogte waar.
  3. Mensen hebben wel een favoriete manier om informatie tot zich te nemen, maar dat wil niet zeggen dat dat ook de meest effectieve manier is. Leren fietsen moet je doen, klanken moet je horen, woordjes moet je herhalen.
Dat het onzin is, is niet verbazingwekkend. WEL de percentages leerkrachten in Nederland en Groot-Brittannië die erin geloven:
47% gelooft de 10% mythe, 76% gelooft in de rijke leeromgeving en een overweldigende 94% gelooft in effectieve leerstijlen.
Er is in de VS zelfs een flinke groep die denkt dat je geheugen werkt als een film, voegen de schrijvers van het stuk (beiden professoren in psychologie) eraan toe.
Ik weet er nog een: het sprookje van "90% van wat je hoort, vergeet je" (zie hier)
En wat dacht je van: "het niveau van het onderwijs keldert" (Terwijl het rapport zegt: "Het gaat een klein beetje achteruit op enkele ouwerwetse onderdelen".)
Via twitter voegde Jeroen toe: "De digital natives, die hoort er ook bij" (het idee dat kinderen makkelijker met de digitale wereld omgaan dan mensen die geboren zijn voordat er PC's en mobieltjes waren)

Heel sneu allemaal, dat er in het onderwijs zoveel rondzingt, dat geen wetenschappelijke grond onder de voetjes heeft.
De onderzoekster van de onderwijs-mythes bij juffen, Sanne Dekker van de VU, heeft iets nog opmerkelijkers gevonden:
Hoe meer juffen geïnteresseerd zijn in de werking van hersens, hoe meer onzin ze geloven.
Iets wat waar lijkt te zijn (bijv. "kinderen vinden liever iets zelf uit, dan dat je 't ze voorkauwt") krijgt makkelijk de wind in de zeilen bij juffen-hulp-bureautjes.
En: op internet is altijd wel een deskundige die bevestigt wat jij vermoedt.
Controleer je wie het zegt? Waarom hij dat zegt? Wat zeggen anderen over dat standpunt?

Dat laatste is mediawijsheid.
Mediawijsheid is veel moeilijker voor juffen dan je denkt.

(plaatje "Jack and the beanstalk" door ïCliff, Flickr)
elke's

Profile

Elke Das
juf, edublogger
Primary/Secondary Education | Eindhoven Area, Netherlands, NL

Summary

Ik ben een basisschoolleerkracht met voorkeur voor de groepen 4 t/m 8.
Ik heb ervaring opgedaan in diverse basisscholen,
zowel in een dorpsschool als scholen met stadsproblematiek
en een school voor speciaal basisonderwijs.
Ik ben gespecialiseerd leerkracht.

Ik ben sinds maart 2005 edublogger.
Ik geef presentaties over bloggend leren en het gebruik van web2 in de klas.
Slides van keynotes die ik gegeven heb, zijn te zien op Slideshare.

Specialties: Ik ben goed in dingen zachtjes te veranderen, kaizen, in plaats van dingen overhoop te halen.
Ik kan laten zien wat er mogelijk is, een onmisbare stap naar nieuwsgierigheid en leren.
Ik leer mijn klas internet gebruiken om het leren makkelijker te maken.
Ik kan anderen in een presentatie de voordelen uitleggen van het gebruik van web2 in het onderwijs of bij je eigen leren.

Experience

  • 2005 - Present
    edublogger / elke's wat een juf ziet
  • Aug 2001 - Present
    drs. / SKOzoK

Additional Information

Websites:
Blog, Personal Website
Honors:
Beste blog in de categorie Onderwijs, Dutch Bloggies, 2009
Interests:
Mac, blogging, teaching2.0, brainbased learning, natuur en fotografie
My LinkedIn
abcdefghijklmnopqrstuvwxyz abcdefghijklmnopqrstuvwxyz